"ÇARLIK DUMASINDA BOLŞEVİKLER"

Kitabın İngilizce adı: Bolsheviks in the Tsarist Duma.
İngilizceden çevirenler: Bülent Daş-Meral Oral.
Evrensel Basım Yayın'dan çıkan söz konusu kitabın -birinci basım Nisan 1999 yazarı A. Y. Badayev'dir.
Kitabın yazarı A. Y. Badayev, aynı zamanda dördüncü devlet dumasına seçilen altı Bolşevikten biri.
"Çarlık Duması'nda Bolşevikler", 1912 yılında Devlet Duması'na seçilmelerinden 1914 yılında 1. Emperyalist paylaşım savaşının başlamasından birkaç ay sonra Sibirya'ya sürgüne gönderilmelerine kadarki süreçte, Bolşevik vekillerin faaliyetlerini anlatıyor.
Badayev Temmuz 1929 tarihli 'yazarın önsözü'nde;
"Partimizin, merkezi bir çalışması olarak Bolşevik grubun Dördüncü Devlet Duması'ndaki faaliyetleri bu kitabın ana temasını oluşturuyor. Duma Bolşevik grubunun faaliyeti ile işçi sınıfının devrimci mücadelesinin birbirlerini karşılıklı olarak nasıl etkilediğini göstermeye çalıştım.
Partimizin Merkez Komitesi'nin, St. Petersburg Komitesi'nin ve diğer illegal örgütlerinin faaliyetlerini anlatırken, Çarlık Hükümeti'nin onlarla nasıl mücadele ettiğini ve gizli polisin uyguladığı özel yöntemlerin neler olduğunu göstermeye çalıştım" diye yazmaktadır.
Bolşevikler Dördüncü Devlet Duması seçimleri arifesinde toplanan Prag Konferansı'nda, alınan kararlarla seçimlere hazırlandılar. Prag Konferansı'nın, seçimlerde izlenecek politika bağlamında aldığı karar şöyledir:
"Önümüzdeki seçimlerde partimizin temel sloganları şunlar olmalıdır: (1) demokratik bir cumhuriyet, (2) sekiz saatlik işgünü, (3) büyük toprak sahiplerinin ellerindeki topraklara el konulması. Bütün seçim kampanyamız sırasında bu talepler, Üçüncü Duma deneyimleri ve hükümetin hem merkezi hem de yerel yönetimler nezdindeki bütün uygulamalarıyla temellendirilerek netlikle açıklanmalıdır. Genel oy hakkı, ifade özgürlüğü, hakimlerin ve devlet görevlilerinin halk tarafından seçilmesi, düzenli ordunun yerine milisin (halkın silahlandırılması) geçirilmesi vb. gibi Sosyal Demokrasi'nin asgari programının öteki maddeleri, yukarıdaki üç slogana bağlı olarak propagandamızda kullanılmalıdır." (a.g.k., s.14)
Seçimlere devrimci bir program, kendi bağımsız adaylarıyla, hiçbir grup ve parti ile ittifak yapmadan katılan Bolşevikler; Çarlık rejiminin bütün baskılarına rağmen, seçim sisteminin karmaşık ve çok dereceli olmasına rağmen, altı işçi vekilini Dumaya göndermeyi başardılar. Bu başarının temelinde Bolşevik Parti'nin işçi sınıfının öncüsünü kazanmış olması, işçi sınıfı içinde kök salmış olması, sağlam işleyen gizli bir yapının yanında, kitlesel parti olması yatmaktadır.
Bolşevik vekiller; Duma kürsüsünü devrimci ajitasyon için ve hem Çarlık rejiminin hem de sözde liberal partilerinin ikiyüzlülüklerini gözler önüne sererek, devrimci hareketin gelişmesine yardımcı olmalarının yanısıra; Duma dışında gizli parti örgütlerinin oluşturulması, yönlendirilmesi, sendikalar ve parti basınının geliştirilmesi vb. gibi faaliyetler de Bolşevik vekillerin en önemli görevleri arasındaydı.
Badayev kitabında; Bolşeviklerin seçim çalışmasını, Duma faaliyetini, Duma dışında yürütülen parti faaliyetini, işçi sınıfı hareketinin gelişmesini, gizli polisin faaliyetlerini vb. akıcı bir dille anlatmaktadır. Altı Bolşevik içinde ajan-provokatör olan Malinovski'nin -ajan-provakatör olduğu, Ekim Devrimi sonrası gizli polis arşivlerinin incelenmesi sırasında ortaya çıkmış, yargılanmış ve kurşuna dizilmiştir- durumu ve faaliyetleri açığa çıkan belgeler ışığında kitapta ayrıca anlatılmaktadır.
"Çarlık Duması'nda Bolşevikler" kitabı ayrıca şu açıdan da önemlidir: Ülkemizde seçimler kısa süre önce yapıldı. Bu seçimlere kendilerine 'sosyalist' diyen, legalist, reformist partiler de katıldı. Bu partiler yüzde binlerle ifade edilen oranlarda oy aldılar. Bu partilerin gücü, seçim programları, seçim çalışmaları, seçimlerin derecesi vb. durum ile Rusya'da Bolşeviklerin yaptıkları karşılaştırıldığında; arada büyük bir uçurumun olduğu görülecektir.
Karşılaştırma bağlamında; durumu daha iyi kavrayıp, doğru bir karşılaştırma yapmak için, bu kitap mutlaka okunması gereken kitaplardan biridir.
Karşılaştırma için birkaç örnek vermek gerekirse; Rusya'da illegal bir parti, bizde yasal partiler. Rusya'da Sosyal-Demokrat (komünist) bir parti, bizde reformist partiler. Rusya'da kitlesel bir parti, bizde marjinal partiler. vb.
Rusya'daki Bolşeviklerin parlamento deneyimlerini, Dördüncü Duma bağlamında daha iyi kavramak ve öğrenmek için bu kitabı alın ve okuyun.

14.6.1999
Bir YDİ Çağrı okuru