2000 yılı içinde uluslararası alanda bir antiemperyalist mücadele ligası kuruluşu için girişimler ilerledi. Bu bağlamda hazırlanan ve 2001 yılı içinde yapılacak olan ilk kongrede karara bağlanmak amacıyla tartışmaya açılan Tüzük Taslağı'nı ve bununla ilgili bir değişiklik önerisini yayınlıyoruz. - Yeni Dünya İçin ÇAĞRI

Halkların Mücadelesi Enternasyonal Ligası Tüzük Taslağı

Ön açıklama:
Biz aşağıda imzaları bulunan örgüt temsilcileri burada Halkların Mücadelesi Enternasyonal Ligası'nın kurulduğunu ve Liga'nın kabul edilmiş tüzügünü açıklıyoruz (Aşağıda yalnızca Liga denecektir).
Liga geniş bir kitlesel niteliğe sahiptir ve her tür siyasi partiden, hükümetten veya dinden bağımsızdır. O, dünya çapında işçilerin ve ezilen halkların antiemperyalist, demokratik mücadelelerini; emperyalizm ve gericiliğin ideolojik, siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel hegemonyasına ve saldırılarına karşı bir muhalefet yaratmak için, destekler.
Liga çokuluslu şirketlerin ve onların hükümetlerinin ve Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve askeri ittifaklar gibi uluslararası araçlarının insanca olmayan siyasetlerini ve eylemlerini teşhir eder ve bunlara karşı direniş gösterir.
Liga şu güçlerin birliği, işbirliği ve koordinasyonunu gerçekleştirir: İşçiler, sendikalar, kadın örgütleri, gençlik, köylüler, öğretmenler, sağlık sektöründe çalışanlar, gazeteciler, yazarlar, bilim adamları ve teknisyenler, avukatlar ve başka yüksek derecede uzmanlık gerektiren mesleklerde çalışanlar ve halk hareketleri, kampanyalar ve aşağıdaki paragraflarda dile getirilen haklı talepler için mücadeleler.
Liga şunları savunur ve mücadelesini verir:
1. Emperyalizmden ve her türlü gericilikten ulusal ve sosyal kurtuluş için yabancı saldırı ve siyasi müdahaleye karşı direniş;
2. Sivil, siyasi, iktisadi ve kültürel alanlarda insan hakları için, devletin şiddetine karşı, ulusal baskıya karşı, sınıf sömürüsüne karşı, faşizme, ırkçılığa ve dinsel yobazlığa karşı;
3. Saldırı savaşlarına, nükleer ve diğer halk katliamı silahlarına karşı barış davası;
4. Bağımsız sendikaların hakları, işçi hakları, ücret kesintisi olmaksızın iş zamanının kısaltılması için, kitlesel işsizliğe ve ücretlerin düşürülmesine karşı;
5. Köylülerin, toprak işçilerinin ve balıkçıların hakları için, feodal ve yarıfeodal sömürü ve baskıya karşı;
6. Kadınların hakları için ve cinsel hakların kısıtlanmasının, cinsel sömürünün ve şiddetin her türüne karşı;
7. Gençliğin eğitim ve iş edinme hakları;
8. Çocukların hakları için, çocuk işine ve (çocukların) sömürülmesinin başka biçimlerine karşı;
9. Yerli (indigen) halkların, ezilen ulusların ve milliyetlerin hakları için, şovenizm ve ırkçılığa karşı;
10. Öğretmenlerin, bilginlerin ve eğitim alanında diğer çalışanların hakları;
11. İnsanların sağlık hizmetlerinden yararlanma hakları ve sağlık sektöründe çalışanların hakları;
12. Siyasi tutukluların hakları, selameti ve serbest bırakılması;
13. Yerlerinden sürülenlerin, sürgünlerin ve iş göçmenlerinin hakları ve selameti;
14. Doğal çevrenin talana ve kirletilmeye karşı korunması ve
15. Genetik manipülasyondan arındırılmış güvenlikli ve sağlıklı besin maddeleri hakkı.
Madde I: Amaçlar ve Görevler
Bölüm 1: Liga'nın amaçları ve görevleri aşağıda sayıldığı gibidir:
1.1 Ön açıklamada sayılan talepler ve sorunlar hakkında bir genel anlayışın geliştirilmesi;
1.2 Sözkonusu sorunlar ve talepler doğrultusunda somut eylemler bağıntısında ortak tavırların ve eylemlerin yapılması yönünde inisiyatif geliştirilmesi ve sözkonusu ortak tavır ve eylemlerin koordinasyonu;
1.3 Liga'nın amaçlarına ulaşmak için mümkün olan tüm örgütlerle, kurumlarla, kişilerle ortak çalışmalar yürütülmesi ve
1.4 Liga'ya, kendi amaçlarına varması ve görevlerini yapması, işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli araçların sağlanması.
Bölüm 2: Liga'nın aktivitesi şunları kapsar:
Amaçları doğrultusunda çalışmak, araştırmalar yapmak, yayınlar çıkarmak, konferans, seminerler vb. düzenlemek, sosyal ve siyasi eylemde bulunmak.
Madde II: Katılımcı-Örgütler
Bölüm 1: Liga'nın tüzüğünü onaylayan her örgüt Liga'ya katılımcı örgüt olmak için müracat edebilir veya katılımcı örgüt olmaya çağrılabilir.
Bölüm 2: Müracat, Liga'nın görevlendirdiği bir organ tarafından değerlendirilir ve onaylanır.
Bölüm 3: Katılımcı bir örgüt Liga'nın enternasyonal toplantısının kararlarını ve görevli organların önemli kararlarını uygulamak için sorumluluk yüklenir.
Bölüm 4: Her katılımcı örgüt eşit temel hak ve yükümlülüklere sahiptir.
Bölüm 5: Katılım parası ve yıllık aidatlar enternasyonal koordinasyon komitesi tarafından belirlenir.
Madde III: Enternasyonal Toplantı
Bölüm 1: Liga'nın Enternasyonal Toplantısı her iki yılda bir toplanır. Enternasyonal Koordinasyon Komitesi (EKK) delege sayısı, seçim kriterleri ve yöntemleri ve delege anahtarını tespit eder.
Bölüm 2: Enternasyonal Toplantı aldığı kararlarla (rezolüsyon) Liga'nın siyasetini belirler, Enternasyonal Koordinasyon Komitesi'nin üyelerinin sayısını belirledikten sonra EKK üyelerini seçer.
Bölüm 3: Liga'nın tüzüğünün değiştirilmesi ile ilgili kararlar dışındaki tüm kararlar basit çoğunlukla alınır. Enternasyonal Toplantı herhangi bir karardan en fazla etkilenecek olan katılımcı örgütlere, olası görüş ayrılıklarının ortadan kaldırılabilmesi için geniş bir (tartışma) imkanı tanır.
Madde IV: Enternasyonal Koordinasyon Komitesi
Bölüm 1: EKK, iki Enternasyonal Toplantı arasındaki dönemde Liga'nın en yüksek karar organıdır. Gerekli olan sıklıkta toplanır.
Bölüm 2: EKK, Enternasyonal Toplantı'nın konusu ve programını önerir; Enternasyonal Toplantı'nın kararlarına uyulmasını ve bunların pratiğe geçirilmesini güvence altına alır, Enternasyonal Toplantı'ya rapor sunar ve tavsiyelerde bulunur.
Bölüm 3: EKK kendi içinden başkanlık üyelerini seçer: Bir başkan, işlevlerin ve coğrafi dağılımın gerekli kıldığı sayıda başkan yardımcısı, bir genel sekreter, mali sorumlu ve mali denetçi.
Bölüm 4: Başkan, Liga'nın baş temsilcisi ve sözcüsüdür, Enternasyonal Toplantı'nın kararlarına sıkıca bağlıdır.
Bölüm 5: EKK, katılımcı örgütlere, bu örgütlerin dayanışma ve geniş kitlesel karakterlerini Liga'nın tüzüğü ve Enternasyonal Toplantı'nın kararları ile uyumlu hale getirmeleri için çabalarında onlara büyük inisiyatif ve yer bırakır.
Madde V: Genel Sekreterlik
Bölüm 1: EKK, Genel Sekreterin tavsiyeleri doğrultusunda Genel Sekreterliği oluşturur. Genel Sekreterlik, Genel Sekreter'den ve onun idari görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli sayıda, sayısı EKK tarafından tespit edilen sekreter yardımcılarından oluşur.
Bölüm 2: Genel Sekreterlik günlük idari işlerden ve kendisine EKK tarafından verilmiş görevlerin yerine getirilmesinden sorumludur. O, EKK'ya rapor verir ve tavsiyelerde bulunur.
Madde VI: Ulusal Altörgütler
Bölüm 1: EKK, sözkonusu bir ülkedeki katılımcı örgütlerle danışma ve onların tavsiyesi doğrultusunda Liga'nın ulusal örgütlerinin oluşturulması için genel yönergeleri karara bağlar.
Bölüm 2: Her ulusal altörgüt kendi fonksiyonerlerini sözkonusu ülkedeki katılımcı örgüt temsilcilerinin ulusal toplantısında seçer. Ulusal altörgütler kendi örgütsel yapıları konusunda kendileri karar alır.
Bölüm 3: Sözkonusu komite ulusal altörgüte katılmak isteyen kitle örgütlerinin müracatlarını karara bağlar. Bununla bağ içinde o katılımcı örgütlerin geniş ittifakını Liga'nın amaçları ve hedefleri ile uyumlu hale getirmeye çaba sarfeder.
Bölüm 4: Ulusal altörgütler, Liga içinde eşit temel hak ve yükümlülüklere sahiptir. Liga'nın hedef ve amaçları doğrultusunda çalışırlarken bağımsızlığa ve öz inisiyatife sahiptirler.
Madde VII: Liga'nın destekçileri
Bölüm 1: Ulusal altörgütlerin veya katılımcı örgütlerin tavsiyeleri temelinde EKK kendi faaliyet alanlarında öne çıkmış kişilikleri Liga'nın destekçisi olmaya çağırır ve onları onurlandırıcı bir şekilde karşılar.
Bölüm 2: Liga'nın destekçileri Liga'nın amaç ve hedeflerini destekler ve onun prestijine uygun biçimde katkıda bulunurlar. Onlar EKK'ya danışmanlık yapabilirler, EKK da bunları danışmanlığa çağırabilir.
Madde VIII: Mali araçlar ve kaynaklar
Bölüm 1: EKK'nin ve Genel Sekreterliğin temel faaliyetleri katılımcı örgütlerin aidatları ve bağışları aracılığıyla finanse edilir.
Bölüm 2: EKK'nin onayıyla Genel Sekreterlik somut projeler ve değişik kaynaklardan koşulsuz verilmiş bağışlar yoluyla para ve diğer araçların temini için yöntemler önerir.
Bölüm 3: Mali sorumlu, Liga'nın mali araçlarının ve diğer maddi kaynaklarının güvenlikli saklanması ve harcamalar üzerine hesap verilmesinden sorumludur. Mali sorumlu, mali denetçi tarafından zamanında ve düzenli bir biçimde kontrol edilir.
Bölüm 4: Mali denetçi bütün para kontolarını zamanında ve düzenli bir biçimde denetlemekle ve gerekli gören yönetim organlarına bu konuda rapor vermekle yükümlüdür.
Madde IX: Genel Hükümler
Bölüm 1: Enternasyonal Toplantı 2/3 çoğunlukla tüzükleri değiştirme hakkına sahiptir.
Bölüm 2: Liga'nın amblemi ve ana yerleşim yerini EKK belirler.
Madde X: Geçici Hükümler
Bölüm 1: Bu tüzük taslakları birinci Enternasyonal Konferans'ta gerekli görülen değişikliklerle birlikte basit çoğunlukla karara bağlandıktan sonra bağlayıcı tüzük haline gelecektir.
Bölüm 2: İnisiyatif Komitesi birinci Enternasyonal Konferansı hazırlamaktadır ve bunun için geçici Genel Sekreterlik oluşturmuştur. EKK'nin seçimiyle görevi bitecektir.

"Halkların Mücadelesi Enternasyonal Ligası Tüzük Taslağı"
hakkında eleştirel notlar ve değişiklik önerileri:

Ön açıklama bölümünün üçüncü paragrafında "çokuluslu şirketlerin ... insanca olmayan siyasetleri ve eylemleri"nden sözedilen yerde, "insanca olmayan" kavramı silinmeli, yerine "işçi, emekçi, halk düşmanı" veya "emperyalist" denmelidir.
Gerekçe: "İnsanca olmayan" kavramı siyaset bağlamında sınıflarüzeri bir kavramdır.
Dördüncü paragrafta: birleştirilmek istenen bir dizi güç sayılmaktadır. Bunların tek tek sayılması gerekli değildir. Güçleri tek tek sayacak yerde, "Liga emperyalizme ve gericiliğe karşı mücadele etmeye hazır tüm güçlerin birliği, işbirliği ve koordinasyonunu gerçekleştirir." denmesi doğru ve yeterlidir.
Gerekçe: Birleştirilmek istenen güçler sayılmaya başlanınca ve bu detaylandırılınca, kimi güçlerin "unutulması" kaçınılmazdır; ayrıca antiemperyalist bir Liga'da ağırlıkları değişik olacak kimi güçlerin ayrımsız ardarda sayılması da problemlidir.
Liga'nın savunduğu ve mücadelesini verdiği noktalar bağlamında:
1. Noktada: "Yabancı saldırı ve siyasi müdahaleye..." denen yerde, yabancı kelimesi "emperyalist" kelimesiyle değiştirilmelidir.
Gerekçe: Biz "yabancı" olana değil, emperyalist olana düşmanız.
2. Noktada: Karşı olunan noktaların sayıldığı yerde, "cinsel baskı, sakatlık dolayısıyla dışlanmışlık ve cinsel tercihleri nedeniyle aşağılanma..." eksiktir, tamamlanması doğru olur.
Gerekçe: Bugünün toplumunda sözkonusu baskılar da Liga'nın karşı çıkması gereken baskılardır. Bunlardan "cinsel baskı" 6. maddede ele alınmasına rağmen, diğerleri hiç yoktur.
3. Noktada: "Saldırı savaşları" yerine "Emperyalist, gerici, karşıdevrimci savaşlar" ya da kısaca "haksız savaşlar" denmelidir.
Gerekçe: Bir savaşın niteliğini belirleyen onun "saldırı" veya "savunma" savaşı olması değildir.
5. Noktada: "Feodal, yarıfeodal sömürü ve baskıya karşı" denen yere, yarıfeodal sözcüğünden sonra "kapitalist" sözcüğü de eklenmelidir.
Gerekçe: Biz sömürünün ve baskının yalnızca feodal ve yarıfeodal biçimlerine değil, tümüne karşıyız.
9. Noktada: "Şovenizm ve ırkçılığa karşı" denen yerde ırkçılığa, ardından "emperyalizme" sözcüğü eklenmelidir.
Gerekçe: Yerli halkların yok edilmesi işini yalnızca yerli hakim sınıflar değil, aynı zamanda doğrudan emperyalist tekel ve devletler de yapıyor. Örneğin Mc Donalds Brezilya'da yerlilerin yaşama alanı olan tropik orman alanlarını yok ediyor.
10. Noktada: "Öğretmenlerin, bilginlerin ve eğitim alanında diğer çalışanların hakları"ndan söz edilen yerde, diğerleriyle birlikte "bilgin"lerin de sayılması bize sorunlu görünüyor. Bilginler bugün birçok ülkede oldukça imtiyazlı pozisyonlara sahiptir, araştırmaları ve araştırmalarının sonuçları egemen sınıfların amaçları doğrultusunda yürümektedir -örneğin kitle katliamı silahları, gen manipülasyonu vb. Bu nedenle, örneğin buluşların demokratik bir içerik talebinden bağımsız olarak, bilginlerin haklarını savunmak bize problemli görünüyor.
Ya "bilginler" silinmeli, ya da "eğitim ve bilimde demokratik içerik" talebi getirilmelidir.
12. Noktada: "Siyasi tutuklular" yerine "antiemperyalist, antifaşist, devrimci tutuklular" denmesi, böyle bir programatik belge açısından daha doğru olur.
Evet bugün dünya üzerindeki "siyasi tutukluların" çok büyük çoğunluğu zaten antiemperyalist, antifaşist, devrimci olan tutuklulardır. Bu anlamda siyasi tutuklular denince esasta kastedilenler bunlardır. Fakat "siyasi tutuklu" kavramı bundan daha geniş bir içeriğe sahiptir. Biz örneğin Nazi propagandası yapanların tutuklanmasına karşı değiliz. Bu yüzden programatik bir belgede, siyasi tutuklular denecek yerde, hangi siyasi tutukluların kastedildiği somut olarak sayılırsa daha doğru olur.
Ayrıca buraya "siyasi tutuklular" ertesine "göç nedenleri sonucu tutuklanmış olanlar" eklenmelidir.
Çünkü, bugün dünyanın birçok ülkesinde, en başta da emperyalist ülkelerde göç nedenleri sonucu tutuklanmış olan ve sürülmeyi bekleyen emekçiler vardır.
13. Noktada: "Yerlerinden sürülenlerin" denen yerde "Emperyalistler tarafından yerlerinden sürülenlerin..." denmesi doğru olur.
Gerekçe: Bilindiği gibi İkinci Dünya Savaşı sonrasında Potsdam Anlaşması hükümlerine uygun olarak, örneğin Çekoslovakya'daki Alman nüfusun Almanya'ya göçü örgütlenmiştir. Bu, bugün de emperyalist propagandacılar tarafından komünistleri lanetlemek için kullanılmaktadır. Hal böyle olduğundan her türlü "sürgün"ü eşitmiş gibi gösteren emperyalist propagandadan kendimizi ayırmak için, karşı çıktığımız sürgünden sözederken, bunun emperyalist niteliğinin vurgulanması doğru olur.
14. Noktada: "Talana ve kirletilmeye" denen yerde "insanların yaşama temellerinin mahvedilmesine" sözcükleri eklenmelidir.
Gerekçe: Bize, bugün yapılanlar gözönüne alındığında "talan ve kirletme" çok hafif adlandırmalar olarak görünüyor. Çevreye karşı işlenen cürümlerin boyut ve derinliği doğru adlandırılmalıdır.
15. Noktada birden fazla sorun vardır.
Birincisi, yalnızca "besin maddeleri hakkı"nın savunulması yeterli değildir. İnsanların yaşayabilmesi için besin maddeleri kadar gerekli olan bir şey de "yeterli sağlıklı su"dur. Bu yüzden bu maddeye "sağlıklı su hakkı" eklenmelidir.
İkincisi, bütün belgede gen manipülasyonu yalnızca besin maddeleri ile ilgili olan bu maddede ele alınmaktadır. Bu da yeterli değildir. Gen tekniği bugün emperyalist kâr için en hızlı gelişen ve kullanılan tekniklerden biridir ve emperyalistlerin kullanımında o emperyalist maksimum kâra uygun insanları yaratmaya yönelik olarak geliştirilmektedir. Ya bu maddede, ya da bir başka madde olarak "Gen tekniğinin emperyalist maksimum kâr ilkesinin aracı olarak kullanılmasına karşı" tavır takınılmalıdır.
İşleyişle ilgili sorunlar:
Madde II, Bölüm 2'de sözü edilen "Liga'nın görevlendirdiği bir organ"ın içi doldurulmalı, adı somut konmalıdır. Bizce bu organ bugünkü şartlarda EKK ve onun görevlendirdiği Genel Sekreterlik olabilir.
Gerekçe: Organın ne olduğu tüzükte açıklanmazsa keyfiyete kapı açılır.
Madde III, Bölüm 1'de, her iki yılda bir toplanacak Enternasyonal Toplantı'nın Liga'nın "En yüksek karar alıcı organı" olduğu yazılmalıdır.
Bu toplantının delege anahtarı vb.nin EKK'ya devredilmesi bizce EKK'ya çok fazla yetki tanıyan bir tavırdır.
Doğru olan tavır, tüzükte "her katılımcı örgütten bir oya sahip bir temsilci" gibi -veya buna benzer- bir genel kuralın konmasıdır.
Eğer bu olmazsa, her Enternasyonal Toplantı, kendinden bir sonraki toplantı için delege anahtarını bizzat kendisi tespit etmelidir. Bu, anahtarın EKK tarafından tespit edilmesinden daha iyi, katılanların tümünün sorumluluğu daha fazla taşıdıkları bir tavır olur.
Liga bir kitle örgütleri birliği olduğunun bilincinde davranmalıdır.
Madde IV, Bölüm 1'de, "gerekli olan sıklıkta toplanır" denilen yere, "en geç altı ayda bir kez" eklenmelidir. Yoksa EKK'nin "gerekli görmediği için" başlangıçtaki bir toplantısı dışında hiç toplanmadığı durumlar çıkabilir.
Bölüm 3'te, yeni bir kurum'dan "EKK başkanlığı" kurumundan söz edilmektedir. EKK başkanlığı, anlaşıldığı kadarıyla, iki EKK toplantısı arasında, EKK adınAĞDolayısıyla Liga adına- yürütmeden sorumlu olan kurumdur. EKK'ya rapor verir, tavsiyelerde bulunur vb. Eğer bu böyle anlaşılıyorsa, böyle formüle edilmelidir.
Fakat bir de ayrıca "genel sekreterlik" (Madde V) kurumunun öngörüldüğü bir yerde, başkanlık kurumu bize gereksiz bir bürokrasi olarak görünüyor.
Bu yüzden önerimiz, Madde IV, Bölüm 3'ün şöyle değiştirilmesidir:
"EKK kendi içinden bir Genel Sekreter, gerekli gördüğü kadar yardımcı, bir mali sorumlu ve bir mali denetçi seçer."
Bölüm 4 şöyle olmalıdır:
"Genel Sekreter Liga'nın esas temsilcisi ve sözcüsüdür ve Enternasyonal Toplantı'nın kararlarına sıkıca bağlıdır."
Madde V:
Bu maddenin başına şu konmalıdır:
Bölüm 1: Genel Sekreterlik, iki EKK toplantısı arasında, EKK adına yürütmeden sorumlu olan organdır.
Metindeki Bölüm 1, Bölüm 2, Bölüm 2 de Bölüm 3 olur.
Madde VI:
Bu maddede EKK, görüşümüzce çok fazla yetkiye sahiptir.
Bölüm 1'e, en azından şu eklenmelidir:
"EKK ile bölgesel katılımcı örgütler arasında çelişmelerin çözülmemesi halinde, sorunlar Enternasyonal Toplantı'ya taşınmak zorundadır."
Bu maddede Bölüm 2'de, Liga'nın katılımcı örgütlerinin bulundukları ülkede Liga'nın altörgütünün kurulması halinde, onun kurucu üyesi olmasının zorunlu olup olmadığı açık değildir.
Bizce böyle bir zorunluluk olmamalıdır.
Bu, Bölüm 2'nin şöyle formüle edilmesiyle çözülür:
"Bölüm 2: Her ulusal altörgütün fonksiyonerleri o ülkedeki katılımcı örgütlerin tümünün eşit haklarla katılma hakkına sahip oldukları bir ulusal toplantıda seçilir. ..."
Bölüm 3'teki "Sözkonusu Komite"den anlaşılanın ne olduğu açık yazılmalıdır.
Liga'nın destekçileriyle ilgili Madde VII'de tek tek bireylerin "destekçi" olarak Liga'ya alınması düşüncesiyle hemfikiriz. Ancak, "onların onurlandırıcı bir şekilde karşılanma"sından ne anlaşıldığını bilmiyoruz. Böyle bir ifadenin tüzük gibi bir belgede yer almasını da gereksiz buluyoruz.
Mali araçlar ve kaynaklarla ilgili Madde VIII'in, Bölüm 4'teki, mali denetçinin "gerekli gören yönetim organlarına rapor vermekle yükümlü olduğu" tespiti somutlaştırılmalı ve kesinleştirilmelidir. Madde şöyle düzeltilmelidir:
"Bölüm 4: Mali denetçi ... Genel Sekreterliğe, EKK'ya ve Enternasyonal Toplantı'ya bu konuda rapor vermekle yükümlüdür."

Ekim 2000