İLGİNÇ BİR KİTAP:

"Teknoloji ve Esnek Üretim"

Bu sayıda tanıtacağımız kitabımızın ismi "Çağdaş Teknoloji ve Esnek Üretim" başlığını taşıyor. Kitabın ayırıcı yanı 29 Ocak 2000 tarihinde Bursa'da gerçekleştirilen uluslararası katılımlı bir panelde yürüyen tartışmaların, yapılan konuşmaların yazılı hale getirilmiş olması ve bir kitap olarak yayınlanması...
Kimileri bir panelin notlarının yayınlanmasını önemsemeyebilir... Kimileri böyle birşeyi "gereksiz" görebilir... Ancak panelde tartışılan konular esnek üretim, kamu emekçilerinin örgütlenmesi, Türkiye'de sendikal hareketin sorunları, emeklilerin örgütlenmesi vb. olunca böyle bir önemsememe durumu ortadan kalkıyor... Tersine tartışılan konuların güncelliği ve işlenişin derinlikli olması kitabın dikkate değer yönleri arasında görmek gerekiyor.
Kitabın -dolayısıyla düzenlenen uluslararası panelin- ayırıcı özelliklerinden birisi olarak ileri sürdüğümüz güncellik nereden kaynaklanıyor? Bu sorunun yanıtını kitabın sunu bölümünden aktarıyoruz:
"İkibinli yıllara girerken ortalığı bir 'küreselleşme', bir 'globalleşme' rüzgârıdır kaplamış gidiyor... Tam da böylesi bir dönemde rüzgârın çıkardığı bir toz bulutunun önünden kaçarak nereye varılacağı belli olmayan bir kovalamaca içinde boğulup kalmamak ve bu küreselleşme rüzgârına karşı durarak toz bulutunu dağıtma görevine uygun davranmak amacıyla 2000 yılının hemen başında Bursa'da, Bursa Sendikalar Birliği ile birlikte düzenlediğimiz, uluslararası katılımlı panelimizi gerçekleştirdik. Panelimizde bizim seçeneğimizin ne olduğunu herkese açıkça gösterdik.
Öyle ya; eğer bu dünyada, dünya tekelleri durumuna gelmiş Mercedesler, Opeller, Fordlar, Mannesmannlar, Renaultlar, Fiatlar, Siemensler, Toyotalar ve daha ismini saymaya bu sayfalarımızın yetmeyeceği kadar büyük tekeller sadece ve yalnızca kendi çıkarları için modern teknolojinin nimetlerinden yararlanmak istiyorlarsa, küreselleşmenin tüm meyvelerini tek başlarına yiyebilmekten öte bir hedefleri yoksa, yeni yönetim teknikleri ile üretimi gerçekleştiren çalışanları 'karoshi' kavramından da bildiğimiz gibi, ölesiye kadar çalıştırmak istiyorlarsa, dünyamızda her geçen gün en zengini ile en yoksulu arasındaki uçurum giderek daha da büyüyorsa, taşeronlaştırma ve özelleştirme ile de daha çok işçi ve emekçi işsiz, sendikasız, sigortasız bırakılıyorsa, o zaman bu vahim gidişe karşı, Bursa'da olduğu gibi işletmelerden hareketle sendikalı-sendikasız her işçinin, her çalışanın bir karşı duruş sergilemesi gerekiyordu...
Ve bu karşı duruş gösterilmeye çalışıldı!"
Evet, bir yanda günümüzün en "moda" sözcükleri olan "globalleşme", "küreselleşme" söylemleri eşliğinde, emperyalist tekellerin daha fazla sömürü, daha fazla kâr elde etme isteği ve bunun için bir dizi pervasız saldırı yöntemleri; diğer yanda bu isteğin "yeni" metodlarla gerçekleştirilmesi karşısında daha büyük çaplı sömürünün kurbanı olan milyonlarla işçi kitlesi...
Güncel ve etkilediği kitle açısından oldukça yaygın olan bir kesimin; işçi sınıfının sorunlarının tartışıldığı bir panelin notları okuyacağınız kitap...
Sermayenin saldırılarına karşı birşeylerin yapılması gerektiği bilinci içinde; nelerin yapılacağının araştırıldığı, alternatiflerin ortaya konduğu, deney alışverişlerinin yaşandığı, hatalardan derslerin çıkarıldığı... sözkonusu uluslararası panelin, "daha da bilinçli, sosyal, modern bir toplum kurma amacına hizmet etmesi" (Sunu'dan) yönünde atılmış bir adım olduğunu kitabı değerlendirirken gözlerden uzak tutmamak gerekiyor.
Kitabın bir başka özelliği, gerek panelin hazırlanmasında önemli katkıları olan, gerekse panelin notlarını kitap olarak yayına hazırlayan Çağ-Tek adlı kuruluşun konumu... Kitapta kuruluşla ilgili verilen bilgiye göre "Çağdaş teknolojiyi tanıtım ve danışmanlık hizmetleri" konusunda çalışan bir kurum olarak Çağ-Tek'in bir ilki gerçekleştirdiği vurgulanarak "Neden eğitim için bir şirket yapılanması?" başlığı altında şu noktalar söyleniyor:
"Bir çok dostumuz da dahil olmak üzere bir çok insan 'çağdaş teknolojiyi tanıtım, yayıncılık ve danışmanlık hizmetleri' üzerine bir şirketin kurulmuş olmasını anlamakta zorluk çekmektedirler. Bu durumu anlayışla karşılama durumundayız. Bizim bildiğimiz kadarı ile de, gerek ulusal çapta ve gerekse uluslararası alanda, bizim yapımıza benzer bir yapılanmayı bu alanda görmemekteyiz. Bu anlamda, biz bir 'ilk'iz! (...) biz sadece toplumun elit bir kesimine hizmet vermek istemiyoruz; biz bu alanda eğitime daha çok ihtiyacı olan, bu alanda bilgi eksikliğine sahip olan üreticilere, işçilere, memurlara da eğitim vermeyi kendimize görev saymış bir kuruluşuz."
İşçi sınıfının "yeni teknoloji", "esnek çalışma" gibi kimi sorunlara yaklaşımının nasıl olması gerektiği; bu sorunların, örneğin Bursa çevresindeki kimi örneklemelerle bağ içinde ele alınması; emeklilerin örgütlenmesi konusunda yürüyen tartışma ve bu alanda uluslararası deneyimler, kamu emekçilerinin örgütlenmesi, Türkiye'de sendikal hareketin sorunları ve yönelimleri gibi konularda yürüyen tartışmaları ile ilginç bir kitap... Ayrıca kitapta bu konular dışında panelde ele alınan konulardan birisi olan esnek çalışma koşullarında yürütülen mücadelelerin Belçika, İspanya ve Kanada'da yaşanan kimi somut örneklerine yer verilmiş. Ekler bölümünde panelle ilgili basında çıkan yazılar ile Çağ-Tek'in kuruluş hedefleri ve çalışmaları hakkında bilgiler de yayınlanmış...
Kısaca ilginç bir kitap... Okumanızı tavsiye ederiz.

16 Mart 2001