Leninizm Defterleri - 2. Defter:

Proleter Devrimin Teorisi

Derli toplu...

Erkek elindeki gazeteyi bir kenara bırakırken söyleniyordu:
"Anlamak mümkün değil yahu... Bir yandan kendi aralarında sorun kalmadığını söylüyor, globalizasyon filan diyor, zirveler topluyorlar; diğer taraftan kimin eli kimin cebinde belli değil... Kapitalizm çöküşe gidiyor deniliyordu, komünizm çöktü... "Sosyalist devrim alternatiftir!" deniliyor, dünyada devrimin, sosyalizmin esamesi kalmadı, bundan sonra olacağı da yok! Proletaryanın olaylar karşısında kılı kıpırdamıyor..."
Elinde çay tepsisiyle içeriye giren kadın, eşinin söylenmesini dinlerken çay tepsisini masanın üzerine bıraktı. Demli bir bardak çayı eşinin önüne indirirken:
"Bunda anlaşılmayacak birşey yok... Gayet "normal" yürüyor işler... Sen o "globalizasyon" savunucularının veya "Yeni Dünya Düzeni" diyenlerin dediklerine ve yaptıkları kimi şovlara bakarak değerlendirme yaparsan aldanırsın... Tıpkı milyarlarca insan gibi. Sorun çok basit aslında!"
"Nasıl basit yani?" diye sordu erkek.
"Basit..." diye yanıtladı kadın eşini... "Basit, çünkü içinde yaşadığımız çağ tekelci kapitalizmin dünyada egemen olduğu çağ ve emperyalist sistemin çelişkileri kimi özsel olmayan farklılıklar dışında olduğu gibi duruyor. Gerçekte onların güllük gülistanlık gösterdiği, "globalleşti" dedikleri emperyalist dünyada çelişmeler varlığını koruyor. Bu çelişkiler proleter devrimin de objektif temelini oluşturuyor. Evet, dün olduğu gibi bugün de bu sistemin alternatifi proleter devrimleri çağıdır. Bakma sen, aldatılmış, beyinleri esir alınmış, sindirilmiş, korkutulmuş milyarlarca insanın sessizliğine... Eğer bilince çıkarırsa proletarya, işte o zaman tarihsel görevini yerine getirecektir."
Çayına şekeri attıktan sonra hafifçe karıştıran adam eşinin yüzüne sevecen bir şekilde bakmaya başladı. "Nasıl da umutlu!" diye düşündü... güzel de anlatıyordu... Ama... ama gerçek miydi anlattıkları; gerçekleşebilir miydi? Yoksa sadece olmasını istediklerini mi anlatıyordu eşi? Bu kadar yaşanmış şey varken pek aklı kesmiyordu, bazı şeylerin olabileceğine... Örneğin; devrimin olabileceğini sanmıyordu. Evet, kendisi de geçmişte devrimcilik yapmıştı ama sonra geçim derdi, devrim derdini unutturmuştu! Yine de kimi şeyleri okumak, öğrenmek istiyordu.
Gayri ihtiyari sordu:
"Nereden biliyorsun? Ya dediklerin olmazsa? Neden senin anlattığın gibi olsun ha?"
Tüm bu soruları sorarken adam, cevaplarını aslında kendisi de -biraz düşünse- verebilirdi, ama eşinin anlatması hoşuna gidiyordu.
"Biliyorum," diyerek söze başladı kadın, "çünkü ne kör bir inanç, ne de dernek genel kurulları gündeminin son maddesi: "Dilek ve temenniler!" Hayır, bunların hiçbiri değil... Bilimsellik denilen birşey var, bilmem biliyor musun? Bak... Bilimsel bir temeli var. Nasıl fizik, kimya, matematikte kurallar varsa, toplum bilimin de kendine özgü, kanıtlanmış kuralları, var. Ve bu kurallar yazılı olarak da var, ilgilenip bir okusan sen de öğreneceksin...
"Evet, varolduğunu biliyorum..." diye söylendi erkek. ve devam etti: "Ama kalın kalın kitaplar, okumak için aylar gerek..."
Kadın kafasını sallayarak; "Yani sen okumak istedin de kalın kitapların dışında kitap bulamadın öyle mi? Hem kalın kitap olsa ne olur? Televizyon izleyeceğine kitap oku! Bak geçen gün aldığım bir dizi var; "Leninizm Dizisi". Bu dizinin kitapları sorunları çok özlü, derlitoplu bir biçimde ortaya koyuyor. Yani derleme kitaplar. Bunlardan ikinci kitap tam da senin sorduğun sorulara yanıt veriyor... İster misin getireyim?"
Adam meraklanmıştı...
"Mmmm, hem ince, hem derli toplu ve hem de benim sorduğum sorulara yanıt veriyor; öyle mi? Merak ettim doğrusu..."
Kadın kitaplıktan "Leninizm Dizisi"nin ikinci kitabını çıkardı. Kitabın turuncu ve beyaz renkli kapağında "Proleter Devrimin Teorisi" başlığı vardı. Kadının gözleri kitabın üzerindeki "Marksizm-Leninizmin Küçük Kitaplığı - Leninizm" yazısına ilişti. "Gerçekten de iyi bir kitaplık!" diye mırıldandı.
Eşine kitabı uzattı. Eşi kitabı eline aldı, kapağına bir göz gezdirdi, evirdi; çevirdi. Kitabın kapağını açtı; ilk sayfasında "Leninizm - Okullar ve kendi kendine öğrenim için ders defterleri / Proletaryanın büyük öğretmenlerinden derlenmiştir" yazısı dikkatini çekti... İçinden, "Hımmm, ilginç olmalı" diye düşündü. İçindekiler sayfasını açıp konulara göz gezdirdi. Kitap, dört ana başlıktan oluşuyordu. Birinci bölümün başlığı "I - Emperyalizmin çelişkileri, proleter devrimin önkoşulları ve itici güçleri" şeklindeydi. Bunun altbaşlıklarında ise tam da eşine sorduğu soruların karşılıklarına denk düşen bir bölümleme vardı: "Marksist Proleter Devrim Teorisinin Temelleri", "Kapitalizmin Son Aşaması ve Proleter Devrimin Arifesi Olarak Leninist Emperyalizm Teorisi" gibi başlıklar ilgisini çekti. Sonra ikinci ana başlığı okudu: "Kapitalizmin ekonomik ve siyasi gelişmesinin eşitsizliği, emperyalizmin zincirin zayıf halkasından yarılması ve sosyalizmin bir tek ülkede zaferi olanağı".
Üçüncü ana başlığı okuyacakken kadın; "Ne o?" dedi, "Sesin soluğun çıkmıyor, ilgini çekti galiba!"
Erkek eşinin sorusunu duydu ama yanıtlamadı. Üçüncü ana başlığı okudu: "Emperyalizm çağında başlıca devrim tipleri ve burjuva-demokratik devrimin proleter devrime geçmesi". Sayfayı çevirdi. Dördüncü ve son ana başlıkla karşılaştı: "Devrimci bunalım ve bugünkü aşamada olgunlaşması."
Kafasına takılan soruların en azından bir bölümünün yanıtlarını bu kitapta bulabileceğini düşündü. Geçmişte kendisinin de şahit olduğu tartışmaları anımsadı. "Devrimci bunalım", "tek ülkede devrimin olup olmayacağı sorunu", "barışçıl geçişin mümkün olup olmadığı" tartışmalarına şahit olmuştu. O zamanlar bu tartışmalara fazla girmiyor, açık ve net tavırlar takınmıyordu.
Karar verdi. Kitabı okumaya başlayacaktı. Küçük, derli toplu bir kitaptı. Çayına uzandı, soğumuştu. Kalktı, kendisine yeni bir çay doldurup getirdi. Kitabın sayfalarını açtı, okumaya başladı. Eşinin "Televizyonu kapatayım mı?" sorusunu duymadı.
Kadın kocasının kitaba ilgisi karşısında sevindi. Televizyonu kapattı. Boş bardağıyla mutfağa yönelirken, "Böyle derlitoplu... ama ince bir kitap..." deyip gülümsedi. "Yeter ki sen oku; bu serinin tüm ciltlerini aldım ve hepsi de derli toplu..."